Vetrarfrí vaktavinnumanna

Eins og fram kemur í umfjöllun um vaktavinnu er tvenns konar fyrirkomulag viðhaft þegar kemur að launum vaktavinnumanna fyrir vinnu á helgi- og stórhátíðardögum, þ.e. „rauðum dögum". 

Í eftirtöldum kjarasamningum eru ákvæði um vetrarfrídaga vaktavinnumanna vegna rauðra daga: 

3. kafli kjarasamnings SA og SGS v. veitinga- og gistihúsa o.fl.
3. kafli kjarasamnings SA og Flóabandalagsins v. veitinga- og gistihúsa o.fl.
22. kafli kjarasamninga SA og SGS / Flóabandalagsins v. ræstingar í vaktavinnu
Samningur SA og Flóabandalagsins v. umönnunarstarfa
Grein 2.4. í kjarasamningi SA og Matvís

Vaktavinnufólk sem vinnur eftir öðrum kjarasamningum fær almennt greitt yfirvinnukaup á almennum frídögum og stórhátíðarkaup á stórhátíðardögum.

Vetrarfrí vaktavinnumanna er á engan hátt tengt orlofsreglum eða vetrarorlofi skv. kjarasamningum. 

Umfjöllun hér að neðan um vetrarfrídaga byggir á fylgiskjali með kjarasamningum SA og SGSFlóabandalagsins vegna  veitinga- og gistihúsa o.fl. 

Af hverju vetrarfrí?

Réttur vaktavinnufólks til vetrarfrídaga byggist á því að verið er að jafna vinnuár vaktavinnufólks við dagvinnufólk sem skilar vinnuviku sinni á dagvinnutímabili frá mánudegi til föstudags.

Fastráðið dagvinnufólk fær frí á samningsbundnum frídögum sem falla á vinnuvikuna (mánudaga – föstudaga) en fær samt greidda fulla dagvinnu. Sem dæmi má nefna að fimmtudagur sé frídagur. Dagvinnumaður vinnur fjóra daga þá viku eða 32 stundir en fær greiddar 40 stundir í dagvinnu.

Vaktavinnufólk skilar 40 stundum að meðaltali á viku á vöktum og vaktaplani er ekki breytt þó samningsbundinn frídagur sé í vikunni. Skilar því vaktavinnufólk 40 stundum á vakt þá vikuna, óháð helgidögum.

Til að jafna stöðu þess við dagvinnufólk vinnur vaktavinnufólk sér inn einn vetrarfrídag fyrir hvern dag sem fellur á vinnuviku dagvinnufólksins. Í stað þess að fá frí jafnóðum á samningsbundnum frídögum safnast þeir saman og eru veittir í einu lagi sem vetrarfrídagar.  

Hvaða dagar skapa rétt til vetrarfrídaga?

Samningsbundnir frídagar eru nýársdagur, skírdagur, föstudagurinn langi, páskadagur, annar páskadagur, sumardagurinn fyrsti, uppstigningardagur, 1. maí, hvítasunnudagur, annar hvítasunnudagur, 17. júní, fyrsti mánudagur í ágúst, jóladagur, annar jóladagur og aðfangadagur jóla og gamlársdagur frá kl. 12:00.  

Þegar samningsbundna frídaga ber upp á mánudaga til föstudaga skapa þeir rétt til vetrarfrídaga. Þegar þeir falla inn í helgi (laugar- eða sunnudaga) skapa þeir hvorki dagvinnufólki né vaktavinnufólki rétt.  

Fjöldi frídaga sem ber upp á virka daga er að meðaltali 11,2 en skv. kjarasamningum vinna starfsmenn í fullu starfi í reglubundinni vaktavinnu sér inn 12 vetrarfrídaga á ári eða sem nemur 96 klst. m.v. fullt starf.

Vetrarfrí skal veitt tímabilið 1. október til 1. maí.

Tímabil innvinnslu og vinna hluta ársins

Innvinnsla vetrarfrídaga miðast við tímabilið frá 1. október til 30. september. Starfsmenn sem vinna allt það tímabil í vaktavinnu hafa með því áunnið sér 12 vetrarfrídaga.

Ef starfsmenn hafa einungis unnið hluta ársins þá ávinnast vetrarfrídagar miðað við fjölda helgidaga í hverjum vinnumánuði starfsmanns. Einungis eru taldir helgidagar sem lenda á virkum dögum. 

Dæmi:
Starfsmaður er í fullu starfi í vaktavinnu frá byrjun júní 2017 til loka ágúst. Í júní er einn helgidagur sem lendir á virkum degi (annar í hvítasunnu) og einn í ágúst (frídagur verslunarmanna). Hann ávinnur sér þá rétt til að fá greidda út 16 klst. í dagvinnu við starfslok hafi hann ekki fengið frí á dagvinnulaunum tvo virka daga áður en hann hætti.  

Greiðslur í vetrarfríum

Vetrarfríin eru greidd sem dagvinna. Með því fær vaktavinnufólk sömu greiðslu og dagvinnufólk fyrir þá samningsbundnu frídaga sem falla á mánudaga til föstudaga.

Þeir sem standa vaktir á þessum dögum fá hins vegar hærra vaktaálag fyrir staðna vakt á frídögum en virkum dögum. Vaktaálag á almennum frídögum er 45% og 90% á stórhátíðardögum. Þetta hærra álag er greitt óháð því hvort frídagur lendir á virkan dag eða helgi.

Starfsmaður í fullu starfi allt árið, sem vinnur sér inn 12 vetrarfrídaga, fær 8 klst. í dagvinnu fyrir hvern áunninn dag. Þetta eru því samtals 96 dagvinnutímar í greiðslu. Séu starfsmenn á 12 tíma vöktum þá vinna þeir sér inn frí í 8 vaktir á dagvinnutaxta (96/12). Álag greiðist ekki þegar vetrarfrídagar eru teknir út.  

Frádráttur ef engin starfsemi er á helgidegi

Sé vinnustaðnum lokað á samningsbundnum frídegi, sem fellur á mánudag til föstudags eða frí er veitt á þeim degi dregst samsvarandi fjöldi daga frá vetrarfrídögum, nema hjá þeim sem á inni áunnið vaktafrí.

Þetta þýðir að ef lokað er t.d. föstudaginn langa á vinnustað þá fækkar vetrarfrídögunum þeirra starfsmanna sem hefðu átt að vinna þann dag um einn.

Það sama á við ef starfsmaður tekur frí á helgidegi, þegar hann ætti að vera í vinnu skv. vaktaskrá.

Starfsmenn í vaktafríi

Rétturinn til töku vetrarfrídaga ræðst ekki eingöngu af vinnu á helgidegi, heldur því hvort starfsmaðurinn hefur skilað fullri vinnuviku (40 stundum) í viku sem helgidag ber upp á mánudag til föstudags.

Af þeim sökum vinnur starfsmaður sér inn rétt til vetrarfrídags, þó hann hafi verið í vaktafríi á helgidegi, hafi hann skilað fullri vinnu þá viku.

 

Var efnið hjálplegt?

Þakka þér fyrir þitt álit.
Það væri gagnlegt að vita meira um hvað þér finnst.

Hjálpaðu okkur að bæta vefinn með því að gefa þitt álit á efni hans.